Starzenie się opon – objawy i przyczyny

starzenie się opon

Prawidłowe działanie opon to jeden z kluczowych czynników zapewniających bezpieczeństwo w trakcie jazdy. Przed założeniem opon koniecznie należy skontrolować ich jakość i stan. Jak poznać, kiedy opona jest stara i nie nadaje się do użytkowania? Sprawdź oznaki starzenia się opon.

Na początek trzeba wspomnieć o dwóch najczęstszych oznakach zużycia opony. Po czym poznać, że opona nadaje się do wymiany?

  • Wysokość bieżnika spada poniżej 1,6 mm

Można to sprawdzić za pomocą wskaźnika zużycia opony TWI (Tread Wear Indicator). To niewielkie wypukłości znajdujące się w kilku miejscach na obwodzie opony. Jeśli bieżnik będzie zrównany z tym „mostkiem”, zgodnie z prawem nie wolno już eksploatować opon. Warto także pamiętać, by nie czekać, aż bieżnik osiągnie tak niską wysokość – najlepiej zmienić opony, kiedy bieżnik mierzy ok. 4­ mm.

  • Opona posiada uszkodzenia mechaniczne

Opona może nie nadawać się do eksploatacji, jeśli jakiś jej element wyraźnie oddziela się od reszty (np. bieżnik się odkleja). W takim wypadku warto zasięgnąć opinii fachowca i ustalić, czy na oponie z takim mankamentem da się jeszcze jeździć.

Sygnałem do wymiany opon może być również zdeformowanie lub odsłonięcie drutówki oraz wybrzuszenia i deformacje z boku opony. Niektóre odkształcenia powstają jednak w procesie produkcji, dlatego o przydatności takiej opony powinien zadecydować specjalista.

Bez konsultacji z fachowcem można za to stwierdzić, że do wymiany nadają się opony z przecięciami i rozdarciami gumy.

Starzenie się opon – oznaki

Poza ścieraniem się bieżnika i uszkodzeniami mechanicznymi opony mogą się także po prostu zestarzeć. Dotyczy to zarówno opon eksploatowanych, jak i tych magazynowanych.  Na starzenie się opon ma wpływ wiele czynników, np.:

  • czynniki klimatyczne: skrajne temperatury, duża wilgotność powietrza;
  • sposób użytkowania opony: nadmierne obciążenie, duża prędkość jazdy, nieprawidłowe ciśnienie w oponie;
  • niewłaściwe przechowywanie opony,
  • czynniki chemiczne: działanie szkodliwych substancji.

Procesy chemiczne, które naturalnie zachodzą w gumie opon i niekorzystnie wpływają na ich stan, to przede wszystkim:

  1. Ozonowanie

Ozon znajdujący się w atmosferze wchodzi w reakcję z elastomerami, czyli składnikami opon samochodowych. Działanie ozonu na powierzchni opony powoduje jej pęknięcia. Najbardziej narażone na takie uszczerbki są jej boki – to tam naprężenia i odkształcenia są największe. Aby uchronić opony przed ozonowaniem, można zastosować antyozonanty.

  1. Utlenianie

Materiały wykorzystywane do produkcji opon mogą także wchodzić w reakcje z tlenem. Guma poddaje się procesowi utleniania, co sprawia, że opona staje się bardziej krucha i może pękać. Utlenianie zachodzi głębiej niż ozonowanie (w głębszych warstwach opony), dlatego zanim opona się zniszczy, minie więcej czasu. Jednak im wyższa temperatura, tym proces ten postępuje szybciej. Odporność opony na utlenianie sprawdza się w testach laboratoryjnych.

  1. Fotodegradacja

Starzenie się opon może też być spowodowane działaniem światła słonecznego. Fotodegradacja sprawia, że łańcuchy cząsteczkowe zostają zerwane, co widać na oponie w postaci niewielkich pęknięć.

Jak opóźnić starzenie się opon?

Aby zminimalizować ryzyko wystąpienia niekorzystnych reakcji chemicznych, należy zapewnić oponom właściwe warunki przechowywania:

  • miejsce suche i zacienione,
  • temperatura wyższa niż 10°C i niższa niż 30°C.

Dodatkowo w trakcie użytkowania opon należy regularnie sprawdzać ciśnienie w oponach, geometrię samochodu oraz – w razie potrzeby – korzystać z odpowiednich środków ochronnych. Co jakiś czas warto skontrolować stan opon w profesjonalnych warsztatach samochodowych, np. Norauto.